AyaÅŸ

İki Limanlı Bir Akdeniz Efsanesi: Ayaş Elaiussa-Sebaste Antik Kenti ve Hellenistik Kule Rehberi

Mersin’in o maviye boyanmış sahil şeridi boyunca, Erdemli’den Silifke’ye doğru ilerlerken, yolun kenarında aniden devasa mermer sütunlar, Akdeniz’in dalgalarıyla öpüşen antik liman kalıntıları ve dağ yamacında gururla yükselen taş kuleler beliriverir. Bugün modern adıyla Ayaş beldesi olarak bildiğimiz bu yer, aslında antik çağın en zengin, en hareketli ve en stratejik ticaret metropollerinden birine ev sahipliği yapar: Elaiussa-Sebaste Antik Kenti.

Yolun hem deniz tarafına hem de kara tarafına yayılmış olan bu devasa açık hava müzesi, zeytinyağı atölyelerinden muazzam tiyatrosuna, Bizans saraylarından kenti koruyan o heybetli Hellenistik Kule’sine kadar tam bir tarih kütüphanesidir. Gelin; altınızdan Akdeniz’in suları geçerken, Mersin’in bu en fotojenik antik kentini adım adım birlikte keşfedelim.

Elaiussa-Sebaste Antik Kenti Nerede ve Nasıl Gidilir?

Gezginlerin bir seyahat sitesinde ilk aradığı ve sahil rotasını çizerken en çok ihtiyaç duyduğu pratik konum ve ulaşım bilgileriyle başlayalım. Kent, ana yol üzerinde olduğu için ulaşımı en konforlu destinasyondur.

Elaiussa-Sebaste, Mersin’in Erdemli ilçesine bağlı olan ve günümüzde yazlık turizmin kalbi sayılan Ayaş Mahallesi (Köyü) sınırları içerisinde, Mersin-Antalya sahil karayolu (D-400) üzerinde tam ortadan ikiye bölünmüş şekilde yer alır.

  • Kendi Aracınızla Ulaşım: Mersin merkezden Antalya yönüne doÄŸru sahil yolunu takip ettiÄŸinizde, Erdemli’yi geçtikten yaklaşık 15 km sonra AyaÅŸ beldesine girersiniz. Antik kentin tiyatrosu ve sütunlu yolu zaten yolun hemen sağında (kara tarafında), liman kalıntıları ise solunda (deniz tarafında) çıplak gözle görülebilmektedir. Aracınızı ören yerinin otoparkına güvenle bırakabilirsiniz.
  • Toplu Taşıma Durumu: Mersin merkezden veya Erdemli’den kalkan tüm Kızkalesi, Silifke, TaÅŸucu dolmuÅŸları ve otobüsleri antik kentin tam önünden geçmektedir. Åžoföre “AyaÅŸ antik kentte” ineceÄŸinizi söylemeniz yeterlidir.
  • Mesafe ve Rota Kombinasyonu: Elaiussa-Sebaste; Erdemli ilçe merkezine 18 km, o meÅŸhur Kızkalesi (Korykos)’ne sadece 4 km, Cennet-Cehennem Obrukları’na 9 km ve Mersin ÅŸehir merkezine 55 km mesafededir. Sahil turunda Kızkalesi’ne geçmeden önce mutlaka uÄŸranması gereken ilk duraktır.

Bir Kent, İki İsim: Elaiussa-Sebaste’nin Köklü Tarihi

Google’da “Elaiussa Sebaste hikayesi” veya “AyaÅŸ antik kenti tarihi” diye aratan kültür meraklıları için bu bölüm kentin o ilginç çift isim gizemini aydınlatır:

Kent, M.Ö. 2. yüzyılda sahil ÅŸeridindeki küçük bir yarımada üzerinde kurulmuÅŸtur. Ä°lk adı olan Elaiussa, Grekçede “Zeytinlik” veya “Zeytini Bol Olan Yer” anlamına gelir. Çukurova ve Toroslar’dan toplanan zeytinlerden üretilen o meÅŸhur Akdeniz zeytinyaÄŸları, kentin limanlarından tüm dünyaya ihraç edilirdi.

Roma Ä°mparatoru’na Jest: “Sebaste”nin DoÄŸuÅŸu

Kapadokya Kralı Arhelaos, Roma İmparatoru Augustus ile arasını iyi tutmak ve ona olan sadakatini göstermek amacıyla, M.Ö. 1. yüzyılda kentin adını İmparatorun Grekçedeki unvanı olan Sebaste (Görkemli/Yüce) olarak değiştirmiştir. Zamanla iki isim birleşmiş ve kent tarihe Elaiussa-Sebaste olarak kazınmıştır. Roma ve Bizans dönemlerinde zenginleşen kent, limanlarındaki kum dolması ve korsan saldırıları nedeniyle M.S. 6. yüzyıldan sonra yavaş yavaş terk edilmiştir.