Eski Cami

Seyyahların Notları ve Ramazanoğulları Dokunuşu

Yüzyıllar boyunca Tarsus’a gelen dünyaca ünlü seyyahlar bu binanın görkeminden övgüyle bahsetmişlerdir. 1704 yılında kente gelen seyyah P. Lucas, buradaki katedral yapısının bizzat Aziz Paul’ün anısını yaşatmak için inşa edildiğini not düşmüştür. Keza 1851 yılında Kilikya bölgesini adım adım gezen ünlü Fransız gezgin ve arkeolog V. Langlois de bu muazzam yapıyı ziyaret ederek katedralin mimari detaylarını hayranlıkla günlüğüne kaydetmiştir.

1415: İslam Sanatıyla Buluşma

Kolektif kültürün Tarsus’taki en güzel örneÄŸi olan katedral, 1415 yılında bölgenin hakimi olan RamazanoÄŸulları BeyliÄŸi’nden Ahmet Bey tarafından kapsamlı bir ÅŸekilde onarılarak, Ä°slam inancına uygun bir camiye çevrilmiÅŸtir. Yapılan bu zarif dönüşüm sayesinde bina yıkılmaktan kurtulmuÅŸ ve günümüze kadar sapasaÄŸlam ulaÅŸabilmiÅŸtir.

Mimari Deha: Roma Stili Duvarlar ve Antik Granit Sütunlar

Sitenizin mimari ve arkeolojik otoritesini zirveye çıkaracak olan, yapının o göz kamaştırıcı yapısal özelliklerini inceleyelim:

Eski Cami, tam 460 metrekarelik geniş bir bahçe içerisinde yükselir. Bahçeye batı yönde bulunan, taş oymacılığıyla oldukça süslü anıtsal bir kapıdan girilir. Yapı, saf Roma stilinin en ağırbaşlı ve heybetli karakterini taşır:

  • Derin ve Kör Kemerli Duvarlar: Binanın dış uzun cepheleri, yapıyı depremlere karşı koruyan ve duvara estetik bir ritim katan kör kemerlerle bezelidir. Duvarlar son derece kalın ve yüksektir. Pencereler ise tam bir Orta ÇaÄŸ savunma mimarisi gibi, iç kısmı geniÅŸ, dışa bakan tarafı ise dar ve derindir.
  • Salonun Ölçüleri: Batıdaki ana kapıdan içeri adım attığınızda sizi geniÅŸliÄŸi 19.30 metre, uzunluÄŸu ise 17.50 metre olan devasa bir salon karşılar.
  • Antik Roma’dan DevÅŸirilen Sütunlar: Salonu üç sahına (nef) ayıran ikiÅŸerli iki sıra halinde dört adet serbest büyük sütun yer alır. Kuzey ve güney duvarlarda da yarım sütunlar bulunur. Bu sütunların en büyüleyici özelliÄŸi, gri renkli hakiki granitten yapılmış olmalarıdır. Bu devasa granit bloklar, katedral inÅŸa edilirken Tarsus’un yeraltındaki o daha eski antik Roma tapınaklarından sökülerek buraya getirilmiÅŸ devÅŸirme malzemelerdir.
  • Orta Salon ve Tonoz Örtü: Kilisenin 12.60 metre geniÅŸliÄŸindeki orta salonunun üzeri muazzam bir beÅŸik tonoz çatı sistemiyle kapatılmıştır.

Tavanın Kalbindeki Mucize: İsa ve İncil Yazarlarının Freskleri

Eski Cami’yi gezerken mimariyi inceledikten sonra mutlaka başınızı yukarı, tavanın tam merkezine doğru kaldırmalısınız. Caminin tavan merkezine rastlayan o loş bölümlerde, yüzyıllar öncesinden kalan Hristiyanlık sanatının en nadide freskleri (duvar resimleri) hala tüm gizemiyle seçilebilmektedir.

Tavanın tam ortasında Hz. Ä°sa (Jesus) tasviri yer almaktadır. Bu kutsal tasvirin doÄŸu yönünde Ä°ncil yazarlarından Yohannes ve Mattaios (Matta), batı yönünde ise yine büyük Ä°ncil yazarları olan Marcos (Markos) ve Lucas (Luka)’ın asırlık freskleri yer alır. Bir cami kubbesinin altında bu erken Hristiyanlık fresklerinin korunmuÅŸ olması, Tarsus halkının ve RamazanoÄŸulları’nın tarihe ve inanca duyduÄŸu muazzam saygının en net kanıtıdır. Yapının kuzey-batı köşesinde ise zamana meydan okuyan tarihi çan kulesi hala göğe doÄŸru yükselir.

Gezginler İçin Hayat Kurtaran İpuçları

Tarsus Eski Cami’yi (St. Paul Katedrali) ziyaret etmeden önce seyahat kalitenizi artıracak tamamen tecrübeye dayalı yerel ve pratik tavsiyelerimi bir tabloda derledim:

Dikkat Edilmesi Gerekenler Pratik Bilgi ve Seyahat Tavsiyesi
Giriş Ücreti & Müzekart Yapı günümüzde aktif olarak ibadet edilen resmi bir cami olduğundan giriş tamamen ücretsizdir ve Müzekart gerekmez.
Büyük Restorasyon Başarısı Yakın tarihte yapı ve çevresi çok büyük bir restorasyon, istimlak ve çevre düzenlemesi görmüştür. Çevresindeki çirkin yapılar yıkılarak katedral-cami tamamen meydana çıkarılmıştır. Bahçesi yürüyüş için çok keyiflidir.
Kıyafet ve Ziyaret Hassasiyeti Aktif bir cami olduğundan, namaz saatlerinde cemaati rahatsız etmeyecek şekilde hareket edilmeli ve inanç hassasiyetlerine uygun (şort giyilmemesi, kadınlar için başörtüsü vb.) kıyafetlerle içeri girilmelidir.
Freskleri Görmek İçin Tüyo Tavandaki İsa ve İncil yazarları freskleri loş ışıkta kaldığı için çıplak gözle ilk bakışta seçmek zor olabilir. Yanınızda iyi bir kamera zoom lensi veya küçük bir dürbün bulundurmak o asırlık detayları yakalamak için harika bir tüyodur. Flaş patlatmak kesinlikle yasaktır.