Hamam Duvarındaki Gizli Cennet: 2 Bin Yıllık Roma Yazıtı
Gelelim bu yazıyı internetteki diğer tüm içeriklerden ayıracak, web sitene muazzam bir arkeolojik otorite kazandıracak olan o müthiş yazıt hikayesine.
Antik çağda ve Osmanlı döneminde, eski yıkılan yapılardan kalan devasa taşlar, yeni yapılan binaların duvarlarında dolgu malzemesi veya kaide olarak kullanılırdı (buna arkeolojide devşirme malzeme denir). İşte Ulu Cami’nin yanındaki bu Eski Hamam inşa edilirken de, hamamın duvarına antik Roma döneminden kalma devasa bir taş blok yerleştirilmişti.
1982 Yılındaki Kurtarma Operasyonu
Boyu 1.45 metre, eni ise 0.52 metre olan bu devasa taş blok, aslında Roma İmparatorluğu zamanında çok önemli bir heykelin kaidesi (tabanı) olarak kullanılmıştı. Hamam duvarında yüzyıllarca sessizce duran bu anıtsal yazıt, 1982 yılında arkeologlar tarafından titiz bir çalışmayla hamam duvarından sökülerek çıkarıldı. Kitbe, Tarsus’un bir diğer anıtsal simgesi olan Kleopatra Kapısı’nın kuzey tarafına taşındı ve bugün orada sergilenmektedir.
İmparator Severus Alexander’ın Esenliği İçin: Yazıtın Türkçe Çevirisi
Yazıt, Roma İmparatoru Severus Alexander’ın hüküm sürdüğü yıllara, yani M.S. 222-235 yılları arasına tarihlenmektedir. Yaklaşık 1800 yıllık bu anıtsal taşın üzerinde yazanların Türkçe çevirisi, Tarsus’un antik dünyada ne kadar muazzam bir süper güç olduğunu kanıtlamaktadır:
“Bu heykel; imparatorluk tapınağının koruyuculuÄŸunu iki kez yapmak, gerek kent, gerekse Kilikya eyalet yönetiminde bazı sivil ve resmi iÅŸlerde özel sorumluluk ve yetkilere sahip olmak ve bağımsız eyalet meclisi kurmak gibi pek çok ve seçkin ayrıcalıklarla onurlandırılmış bulunan Kilikya, İsaura ve Lycaonia eyaletlerine baÅŸkanlık eden, en büyük, en güzel ve en önde gelen baÅŸkent olan Severus Alexander’ın, Septimus Severus’un, Caracalla’nın ve Handrianus’un kenti Tarsus tarafından, dindar ve talihli efendimiz imparator Marcus Aurelius Severus Alexander’ın esenliÄŸi için dikilmiÅŸtir.”
Gezginler İçin Hayat Kurtaran İpuçları
Eski Hamam’ı ve onunla bağlantılı bu tarihi rotayı gezerken seyahat kalitenizi artıracak tamamen deneyime dayalı yerel tavsiyelerim şunlar:
| Dikkat Edilmesi Gerekenler | Pratik Bilgi ve Seyahat Tavsiyesi |
| Hamamın Durumu | Ulu Cami’nin yanındaki bu hamam, Tarsus merkezdeki geleneksel esnaf ve çarşı kültürünün bir parçasıdır. Çevresindeki Ulu Cami ve Kırkkaşık Bedesteni ile tam bir bütünlük oluÅŸturur. |
| Yazıt Takibi (Altın Rota) | Sitenin okuyucularına muazzam bir ipucu verin: Hamam binasını dışarıdan ve mimari yapısıyla inceledikten sonra, yürüyerek veya araçla hemen yakındaki Kleopatra Kapısı‘na geçsinler. Hamam duvarından sökülen o 1.45 metrelik meÅŸhur imparatorluk yazıtını kapının kuzeyinde çıplak gözle inceleyip, üzerindeki o ÅŸanlı Roma unvanlarını yerinde okusunlar. |
| FotoÄŸrafçılık Tüyosu | Hamamın dış cephesindeki kesme taÅŸ dokusu ile hemen yanındaki Ulu Cami’nin minaresini aynı kadraja alacak ÅŸekilde çekeceÄŸiniz fotoÄŸraflar, Tarsus’un o mistik çarşı havasını harika yansıtır. |
| Gurme Mola Önerisi | Hamam ve yazıt turundan sonra hemen hamamın karşısındaki tarihi sokaklarda durup, Tarsus’un meÅŸhur çıtır çıtır Fındık Lahmacununu yiyebilir, üzerine bol köpüklü bir ayran içebilirsiniz. |